sobota, 22 stycznia 2011

Update: Wazne Lektury - Islam i inne religie niechrzescijanskie na obszarze dawnego ZSRR.

W ostatnich latach ukazalo sie kilka waznych ksiazek, ktorych nie zamiescilem na blogu w postach dotyczacych problematyki przedmiotu "Islam i inne religie niechrzescijanskiej na obszarze dawnego ZSRR". Teraz chcialbym to nadrobic.

Update: WAZNE LEKTURY:

Przemiany w chrzescijanstwie prawoslawnym w bylym ZSRR, prawoslawny synkretyzm religijny, Nowe Ruchy Religijne (NRR):

Jędrzej Morawiecki, Syberyjska sekta wissarionowców jako fenomen społeczno-religijny, Kraków 2010.

Krotkie omowienie ksiazki:

http://www.forumksiazki.pl/wissarionowcy-na-syberii-vt15618.html

Ciekawy filmik reklamowy krakowskiego wydawnictwa "Semper", w ktorym autor opowiada o swojej ksiazce:

http://www.youtube.com/watch?v=g8yvA1Rv_ME

Veronika Beliayeva, Smierc w tradycji rosyjskiej - obrzędy cerkiewne, ludowe i socjalistyczne

http://etnologia.pl/europa/teksty/smierc-w-tradycji-rosyjskiej.php

Ateizm radziecki:

Rafal Imos, Wiara czlowieka radzieckiego, Krakow 2007.

Postradziecki Islam (w tym wypadku w poradzieckich panstwach Azji Centralnej):

Pawel Jessa, "Przyjaciele Allaha". Kult muzulmanskich swietych w Azji Srodkowej, Poznan 2009.

Pawel Jessa, Allah wybacza, duchy przodków nigdy. Muzulmanskie ugrupowania religijne w Kazachstanie,

http://www.etnologia.pl/swiat/teksty/muzulmanskie-ugrupowania-religijne-w-kazachstanie.php

Pawel Jessa, Islam w politycznie suwerennym Kazachstanie,

http://etnologia.pl/swiat/teksty/islam-w-politycznie-suwerennym-kazachstanie.php

Postradziecki Islam (w tym wypadku w poradzieckich republikach autonomicznych Kaukazu Polnocnego, w Czeczenii i Dagestanie):

Iwona Kaliszewska, Maciej Falkowski, Matrioszka w hidzabie, Wydawnictwo: SIC 2010.
(nie jest to ksiazka naukowa, lecz zbior ciekawych i uprzystepniajacych naukowa wiedze reportazy).

M. Zabek (red.), Dylematy kaukaskie. Problemy narodowosciowe i migracyjne, Warszawa 2010. (praca nie jest sensu stricte religioznawcza ale o zjawiskach religijnych na wspolczesnym Kaukazie cos-niecos mozna znalezc).


Postradziecki buddyzm (w tym przypadku buddyzm tybetanski z obszaru Buriacji):

Veronika Belyaeva, Wspolczesne wierzenia i folklor mysliwych Doliny Tunkijskiej,

http://www.etnologia.pl/swiat/teksty/wierzenia-i-folklor-mysliwych.php

Veronika Belyaeva, Szamani i lamowie w sercu Sajanów. Współczesny system wierzeniowy Buriatów Doliny Tunkijskiej, Wroclaw-Poznan 2009.

poniedziałek, 17 stycznia 2011

Materialy pomocnicze do przedmiotu "Islam i inne religie niechrzescijanskiej na obszarze dawnego ZSRR"

Witam,

Zamieszczam dodatkowe materialy pomocnicze do przedmiotu "Islam i inne religie niechrzescijanskie w krajach dawnego Zwiazku Radzieckiego".

Ponizej zamieszczam abstrakt mojego wystapienia na wroclawskiej konferencji poswieconej islamofobii oraz audio-materialy swojego wystapienia na tejze konferencji.

Moje wystapienie dotyczy oczywiscie islamofobii ale bardziej wlasciwe byloby sformulowanie "religiofobia", ktore dotyczy wrogosci wobec wszelkich przejawow zycia religijnego w sferze publicznej w krajach postradzieckich. Islamofobia jest wiec tylko fragmentem szerszego zjawiska. Probe opisu zjawiska islamofobii mozna wiec potraktowac jako probe jakiegos modelowego ujecia tejze religiofobii.

PRZEJAWY ISLAMOFOBII W „TRADYCYJNIE MUZUŁMAŃSKICH” REGIONACH DAWNEGO ZWIĄZKU RADZIECKIEGO

Rozpad ZSRR przed niemal ćwierćwieczem doprowadził do swoistej reconquisty, odrodzenia się religii Allaha na obszarach, które stanowiły historycznie część świata islamu (Dar al-Islam) od czasów średniowiecznych oraz nowożytnych i które były miejscem przymusowej polityki sekularyzacyjnej trwającej przez większość XX w. Te gigantyczne dawne eurazjatyckie terytoria (Powołże, Kaukaz, Azja Centralna i Syberia) uległy silnej deislamizacji. Zbliżona ona była do dechrystianizacji przeprowadzonej na masową skalę przez państwo radzieckie per analogiam w Rosji, na Ukrainie, Litwie, etc. Usunięcie islamu z tych terytoriów było bowiem tylko częścią sekularyzacyjnej polityki państwa radzieckiego, które zwalczało każdą religię. W specyficznej, naukowo-urzędowej nomenklaturze powstałych na tym obszarze nowych, istniejących od 1991 r. piętnastu sukcesyjnych państw postradzieckich te eurazjatyckie terytoria noszą natomiast również nazwę regionów (państw, krajów, etc.) „tradycyjnie muzułmańskich” zamieszkałych przez „tradycyjnie muzułmańskie” narody (ludy, społeczności, plemiona, etc.).


Zrozumienie specyficznej, właściwej obszarowi byłego ZSRR postradzieckiej terminologii, w „tradycyjnego islamu” czy „tradycyjnej muzułmańskości” jest jednym z podstawowych elementów umożliwiających zrozumienie paradoksalnego istnienia problemu islamofobii na obszarach, na których religia muzułmańska obecna jest od stuleci. W Związku Radzieckim, państwie przeprowadzającym forsowne kampanie przymusowej sekularyzacji realizowanej brutalnymi metodami religia została niemal zupełnie usunięta z życia społecznego. Islam przetrwał tam przede wszystkim w sferze prywatnej, jako religia osób nie biorących czynnego udziału w życiu społecznym (jak dzieci, ludzie starsi, etc.), jako ludowy zwyczaj (jak np.: obrzezanie dopuszczane jako element obyczajowy tatarski, awarski, czeczeński, uzbecki, etc. a prześladowane jako element religijny) czy pozostałości przedmuzułmańskich wierzeń (pogańskich, szamanistycznych, etc.).


Obecne przejawy islamofobii na tych terytoriach – niszczenie literatury religijnej, penalizowanie lektury książek teologicznych (m. in. powstawanie indeksów ksiąg zakazanych na które trafiają legalnie wydane współcześnie tłumaczenia zagranicznych aktualnych dzieł religijnych bądź traktatów islamskich sprzed kilkuset lat), internowanie bądź fizyczna likwidacja aktywnych działaczy muzułmańskich, prześladowanie muzułmanów (szczególnie młodych) obecnych ze swoją religią i religijnościa w sferze publicznej), burzenie nowych meczetów (jako budowli zbudowanych w sprzeczności z prawem budowlanym, normami sanitarnymi, elementów szpecących krajobraz, powstałych bez zezwoleń, etc.), zamykanie starych (często niedawno odzyskanych przez wiernych) jest spowodowane dziedziczeniem po dawnym ZSRR przez elity rządzące państwami postradzieckimi specyficznej sekularnej wizji państwa i społeczeństwa, w której nie ma miejsca na obecność zjawisk religijnych w życiu publicznym.


Prześladowanie islamu przez nomenklaturowe elity rządzące regionami muzułmańskimi jest więc logiczną konsekwencją postrzegania religii jako takiej jako niebezpiecznego problemu politycznego będącego zagrożeniem dla bezpieczeństwa państwa (ustroju państwowego, etc.). Obecne elity myślą i postępują bowiem podobnie jak jej poprzednicy w czasach radzieckich - w wielu przypadkach nie nastąpiła tam nawet zmiana pokoleniowa.


Omawiane regiony mają różne postacie administracyjne odziedziczone po ZSRR. Są to obecnie niepodległe postradzieckie państwa sukcesyjne lub republiki bądź obwody autonomiczne zamieszkałe przez ludność określaną potocznie mianem narodów (ludów, plemion, etc.) „tradycyjnie muzułmańskich” ze względu na to, że spora część z nich to ateiści. Regiony te traktowane są w niniejszej analizie jako jedna modelowa całość z uwagi na występowanie w nich podobnych zjawisk islamofobii kierowanej przeciwko grupom ludności lub jednostkom próbującym odtworzyć stan przedrewolucyjny i postawić religię na miejsce jakie zajmowała ona w życiu społecznym do komunizmu. W podobny sposób prześladowane są grupy ludzi bądź jednostki importujące nowe wzorce religii muzułmańskiej zza granicy czy kreatorzy zupełnie nowych zjawisk religijnych. Wszystkie te działania są w tych regionach traktowane przez laickie, postradzieckie i „postmuzułmańskie” nomenklaturowe elity polityczne jako angażowanie religii w politykę.


Natomiast obserwatorzy zewnętrzni (spoza dawnego ZSRR) widzą w tych działaniach prześladowanych z powodu islamu grup ludności i jednostek walkę struktur państwowych z obecnością religii w publicznym życiu społecznym. Z punktu widzenia badacza polskiego ta podlegająca praktykom penalizacyjnym obecność religii ma przy tym często charakter śladowy i marginalny (którego skala jest nieporównywalna do przykładów obecności religii w sferze publicznej jakie są znane choćby z obszaru Polski, Stanów Zjednoczonych, etc.).


Audiofiles:


http://vodpod.com/watch/5310960-islamofobia-w-tradycyjnie-muzumaskich-regionach-dawnego-zsrr-cz-12


http://vodpod.com/watch/5310983-islamofobia-w-tradycyjnie-muzumaskich-regionach-dawnego-zsrr-cz-22

wtorek, 25 maja 2010

Azja w kinie_Michalkow_12_czwartek_27_maja

Serdecznie zapraszamy na konferencję naukową zatytułowaną:
„Kultury azjatyckie w kinie – kino kultur azjatyckich”,
która odbędzie się 27 maja
w siedzibie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk:

http://www.azjawkinie.kej.org.pl/index.html

Proponując Państwu udział w konferencji, chcemy zwrócić uwagę na problematykę związków kina i Azji, nacisk kładąc na kulturową stronę tego zagadnienia, nie omijając przy tym spojrzenia filmoznawczego. Zależy nam na ujęciu szerokiego spektrum form i rodzajów produkcji filmowych, osadzonych w kontekście różnorodnych kultur azjatyckich.

Tematyka interesujących nas kwestii z tym związanych dotyczy w szczególności:

--> Wizerunku kultur azjatyckich w filmach kinematografii Azji

--> Kultur azjatyckich pokazywanych w filmach europejskich i amerykańskich

--> Problematyki skupisk ludności azjatyckiej w krajach zachodnich, poruszanej w kinie

--> Wpływu filmów na kształtowanie się stereotypu różnych kultur azjatyckich

--> Recepcji kina azjatyckiego poza Azją i w Azji.

Nasze zaproszenie kierujemy do wszystkich zainteresowanych specyfiką kulturową regionów azjatyckich, uważających, że wizerunki filmowe (filmy dokumentalne, fabularne i in.) tych kultur z różnych względów są bardzo ważne. Spodziewamy się, że proponowana problematyka może zainteresować przedstawicieli wielu dyscyplin: antropologów, filmoznawców, historyków, wschodoznawców, orientalistów i innych.
Zapraszamy także studentów zainteresowanych tematem, których prace licencjackie/ magisterskie i badania związane są z proponowaną tematyką. Zależy nam na wszechstronnej refleksji nad tytułowym zagadnieniem.

Konferencji towarzyszyć będzie prezentacja filmów nawiązujących do jej tematyki, m.in. studenckich etiud filmowych przygotowanych w konwencji masala movie.

Zapraszam szczególnie wszystkich wschodoznawców i osoby zainteresowane obszarem dawnego Związku Radzieckiego na ostatnie wydarzenie:

19.00 - 21.45

Kaukaskie kino Federacji Rosyjskiej

Mariusz Marszewski
Instytut Wschodni - UAM

Stereotyp Czeczena
w kinie rosyjskim po 1991 roku.

Pokaz filmu
"12", reż. Nikita Michałkow, 2007

Dyskusja

(najprawdopodobniej z uwagi na długość filmu - 153 minuty - ref. dr Mariusza Marszewskiego, pokaz filmu oraz dyskusja zostaną przeniesione i odbędą się w sali im. J. Burszty w siedzibie Wydziału Historycznego na ul. św. Marcin 78,
a nie w siedzibie PTPN-u)

niedziela, 23 maja 2010

Kirgistan po kolejnej rewolucji. Co dalej? - wtorek 25 maja_17_00

Centrum Badań Środkowoazjatyckich UAM i Instytut Wschodni UAM zapraszają
na panel dyskusyjny z cyklu „POROZMAWIAJMY O…”:
„Kirgistan po kolejnej rewolucji. Co dalej?” w dniu 25 maja o godz. 17.00.
Moderatorem dyskusji będzie profesor Marek Gawęcki, dyrektor Centrum Badań Środkowoazjatyckich UAM, wieloletni ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Kazachstanie, pracownik Zakładu Kultur Wschodnich Instytutu Wschodniego UAM.
Poza dyskusją w programie przewidziana jest również projekcja zapisów video z wydarzeń w Biszkeku w dniu 7.04.2010
Spotkanie odbędzie się w siedzibie Instytutu Wschodniego
Coll. H. Cegielskiego, ul.28 Czerwca 1956 r. nr 198 w sali nr 303.

wtorek, 18 maja 2010

Czwartek 27 maja - Afro-Americans and Jews

Jak wszyscy doskonale wiedza jestem totalnym fanem wszystkiego co amerykanskie. Wielokrotnie mowilem na zajeciach, ze jestesmy tylko cieniami realnego swiata a real world is made by USA. W koncu to zimna wojne z ZSRR i tak wygraly Stany Zjednoczone, jakby nie patrzec. Tak wiec wszystkich wschodoznawcow (i nie tylko wschodoznawcow) o zblizonym do mojego zacieciu amerykanistycznym zapraszam serdecznie w czwartek 27 maja o godz. 13.oo (sala 118) odbędzie się w Instytucie Historii UAM wykład prof. Hasii Diner z New York University pt. 'American Jews and Afro-Americans'.

piątek, 14 maja 2010

Wojciech Górecki i Kaukaz, sobota 15 maja

Witam serdecznie,

Ukazał się już "Toast za przodków" autorstwa Wojciecha Góreckiego, polskiego dyplomaty i analityka OSW.
Jest to reportersko-eseistyczna rzecz o Azerbejdżanie, Gruzji i Armenii.
Informacja o książce jest dostępna na stronach Wydawnictwa Czarne:
http://www.czarne.com.pl/?a=1440 ;
Recenzja w "Rzeczpospolitej",

http://www.rp.pl/artykul/9131,467473_Brylant_dla_Brezniewa.html .

W najbliższą sobotę (czyli jutro) autor będzie tę książkę promował w Poznaniu. Nawet dwa razy:

15 maja (sobota)

o godz. 17:00-18:00
Księgarnia Powszechna
ul. Stary Rynek 63/Kozia 20

o godz. 20:00
Muzeum Etnograficzne
ul. Grobla 25
Spotkanie w ramach "Nocy Muzeów"

Zainteresowanych Kaukazem Południowym serdecznie zapraszam na Stary
Rynek, albo na Groblę, albo w oba te miejsca, gdyż naprawdę WARTO Wojciecha Góreckiego posłuchać...

niedziela, 25 kwietnia 2010

24 kwietnia - dzien pamieci ludobojstwa Ormian

O kontrowersyjnej rocznicy postaram sie jeszcze napisac. Na razie zrzucam garsc waznych linkow:

http://en.wikipedia.org/wiki/Genocide_Remembrance_Day

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%8C_%D0%BF%D0%B0%D0%BC%D1%8F%D1%82%D0%B8_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B2_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%8F%D0%BD

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B4_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%8F%D0%BD

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D1%80%D0%BC%D1%8F%D0%BD

http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%B5%D0%BD%D1%8C_%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B5%D0%B2